Hoe staat de economie van de Metropoolregio Amsterdam ervoor en wat is nodig om de regio ook in de toekomst economisch sterk te houden? Daarover ging het op 8 september tijdens de presentatie van de Economische Verkenningen Metropoolregio Amsterdam (EVMRA) 2026 in De Balie in Amsterdam. Onderzoekers Henri de Groot (Vrije Universiteit Amsterdam) en Arjan Heyma (SEO Economisch Onderzoek) presenteerden de belangrijkste ontwikkelingen en gingen met bestuurders en andere aanwezigen in gesprek over de economische toekomst van de regio.
De MRA heeft een sterke economische uitgangspositie. De regio beschikt over een goed opgeleide beroepsbevolking, een sterke kennisintensieve economie en een grote concentratie van bedrijven en kennis. Tegelijkertijd is de economische groei de afgelopen jaren afgevlakt en loopt de regio steeds nadrukkelijker tegen grenzen aan, zoals een krappe arbeidsmarkt en schaarste aan ruimte en energie.
Volgens De Groot draait de EVMRA dit jaar daarom om “onze zoektocht naar een nieuw normaal”. De sterke groei die de MRA lange tijd kende ten opzichte van de rest van Nederland is de afgelopen twee jaar afgevlakt. Tegelijkertijd blijft het economische potentieel van de regio volgens de onderzoekers groot. De vraag is hoe dat potentieel onder veranderende omstandigheden kan worden benut.
Sterke positie in Europa
In vergelijking met andere Europese stedelijke regio’s presteert de MRA over een langere periode bovengemiddeld op economische groei, werkgelegenheid én arbeidsproductiviteit. Dat is een sterke uitgangspositie, maar volgens Heyma geen reden om achterover te leunen. “We moeten echt onze productiviteit verhogen, want anders prijzen we ons uit de markt.” Daarmee wordt arbeidsproductiviteit een steeds belangrijkere factor voor de toekomstige economische ontwikkeling van de regio.
De arbeidsparticipatie is al historisch hoog en de werkloosheid laag. Groei zal daarom steeds minder kunnen komen van meer mensen aan het werk en steeds meer van slimmer en productiever werken. Investeringen in innovatie, scholing en een leven lang ontwikkelen spelen daarbij een belangrijke rol.
Slim omgaan met ruimte en energie
Naast arbeid zijn ook ruimte en energie steeds schaarser. Woningbouw, bedrijven, industrie en datacenters doen allemaal een beroep op de beschikbare ruimte en capaciteit van het elektriciteitsnet. Dat vraagt volgens de onderzoekers om keuzes en om economische activiteiten die relatief weinig ruimte en personeel vragen en veel waarde toevoegen.
De Groot benadrukte daarbij dat schaarste niet alleen een beperking hoeft te zijn, maar ook kan helpen om keuzes te maken: “De urgentie die daaruit voortkomt, werkt uiteindelijk disciplinerend. Je weet dat je keuzes moet maken.”
Vernieuwen vanuit een sterke basis
Ondanks de groeibelemmeringen blijft de uitgangspositie van de MRA sterk. De uitdaging is om die kracht te behouden en tegelijkertijd de economie te vernieuwen. De Groot vatte het aan het einde van de presentatie als volgt samen: “Een regio die nog steeds heel erg krachtig en weerbaar is, laten we dat vooral vasthouden met elkaar. Maar vervolgens wel een economie die vernieuwing nodig heeft.”
Na de presentatie nam Melanie van der Horst, voorzitter van het Platform Economie van de MRA en wethouder Economische Zaken van Amsterdam, het eerste exemplaar in ontvangst. Zij benadrukte het belang van samenwerking binnen de regio, met bedrijven en kennisinstellingen én met andere regio’s en het Rijk.
