8-4-2009
Eén van de grootste verstedelijkingskansen omvat de Schaalsprong van Almere. De uitdaging voor de grootste verstedelijkingslocatie tot 2040. Deze uitdaging kan alleen tot een goed einde worden gebracht wanneer tegelijkertijd een aantal parallelle opgaven worden aangepakt om het tot een integrale opgave te maken. Daartoe dienen inhoudelijke en financiële afspraken met Rijk en regio te worden gemaakt over de volgende zaken:
- de groei van de economie met 100.000 arbeidsplaatsen om tot een betere woon/werkbalans te komen;
- de verbetering van de bestaande infrastructuur (bijvoorbeeld de verbreding, verdieping en zo mogelijk overkluizing van de A6, het aanleggen van de IJmeerverbinding en/of zo mogelijk van een Stichtse Lijn) en het aanleggen van vitale nieuwe verbindingen in en om de bestaande stad (bijvoorbeeld ten behoeve van de doorontwikkeling van het Stadscentrum);
- het versterken van de concurrentiekracht van de bestaande stad, zodat ‘het bestaande' niet ten onder gaat in en door de aandacht voor ‘het nieuwe';
- het ontwikkelen van een veel meer divers aanbod aan woon- en werkmilieus met behoud van de meerkernige opzet van Almere;
- het investeren in grootschalige groenblauwe ontwikkeling en in beheer van het bestaande groenblauwe casco;
- het investeren in sociale maatregelen en maatschappelijke voorzieningen.
De realisatie van de woon- en werkopgave voor de Schaalsprong vindt in hoofdzaak plaats op de ‘Schaalsprong-as', die zich van Almere West (Poort, Pampus) via de A6/Weerwaterzone naar Almere Oost (Hout) uitstrekt. Het resterende deel van de opgave dient op organische wijze zijn plaats te vinden in de bestaande stad, bijvoorbeeld door (beperkte) transformatie en inbreiding. Op dit moment zijn voor de precieze verdeling van deze opgave over de verschillende gebieden drie alternatieven ontwikkeld: ‘Almere Waterstad', ‘Almere Stad van Water en Groen' en ‘Almere Polderstad'. Deze alternatieven verschillen zowel in de hoofdrichting van de ontwikkeling als in de woonmilieus die daarbinnen kunnen worden gerealiseerd. Vanzelfsprekend zitten in de alternatieven zelf ook nog faserings- en keuzemomenten. In het traject van de Structuurvisie voor Almere is onder de naam ‘Waterland Plus' een concept-voorkeursalternatief tot stand gekomen. Dit kan worden gezien als een optimalisatie van het alternatief ‘Waterstad' door integratie met elementen uit het alternatief ‘Stad aan Water en Groen'. De gemeenteraad heeft ingestemd met verdere uitwerking van ‘Waterland Plus' richting een definitief voorkeursalternatief. In het kader hiervan zal dit alternatief in de loop van 2009 verder met lokale, regionale en landelijke partners worden besproken. Uiteindelijk vormt het voorkeursalternatief input voor de onderhandelingen met het Rijk die moeten leiden tot het Integraal Afspraken Kader voor de Schaalsprong.
Deze integrale opgave maakt dat er op alle onderdelen zaken zijn die moeten worden aangepakt (én gefinancierd) om de opgave tot een succes te maken. Dit heeft onder andere te maken met vragen als:
- wel/niet buitendijks bouwen in Pampus;
- wel/geen IJmeerverbinding en/of Stichtse Lijn;
- wel/geen overkluizing A6.
Dit alles dient plaats te vinden tegen de achtergrond van de onlangs geformuleerde Almere Principles en van het besef dat Almere niet alleen voor een regionale opgave van formaat staat, maar ook rekening moet en wil houden met de steeds groter worden autonome opgave en vraag vanuit de huidige bevolking. Voor een deel gaat het hierbij dus om autonome processen en opgaven, terwijl tegelijkertijd de te kiezen ontwikkelingsrichting nauw samenhangt met besluiten op aanverwante UPR- of MIRT-trajecten (OV SAAL, TMY, etc.).
Omdat al deze ontwikkelingen vragen om een integrale aanpak, wordt met de partners op regionaal en landelijk niveau op dit moment druk gewekt aan een traject dat eind 2009 moet leiden tot door alle partijen gedragen besluiten over de voorwaarden en condities voor de Schaalsprong. Dit is ook de reden dat Almere de verstedelijkingsafspraken met het Rijk beschouwt als onderdeel van het Integraal Afspraken Kader van de Schaalsprong en niet als een op zichzelf staand document in metropoolregioverband of in het verband van de woningbouwregio Flevoland. Wanneer deze besluiten op het hoofddocument of op een of meer van de samenstellende delen niet of niet tijdig worden genomen, dan wel negatief uitpakken, valt moeilijk in te zien hoe de Schaalsprong - en daarmee de verstedelijkingsopgave - kan worden gerealiseerd.
