Nu het belang van het landschap door Metropoolregio Amsterdam is benadrukt, is aandacht nodig voor structurele belemmeringen voor een goed beheer van het landelijk gebied en de rol van lokale en regionale overheden daarin. Financiële prikkels stimuleren nu vooral rode ontwikkelingen. Dit kan leiden tot een geleidelijke aantasting van de kwaliteit van het landelijk gebied, aangezien er bij individuele afwegingen vaak gekozen zal worden voor rode ontwikkelingen in plaats van voor behoud van het landelijk gebied.

Financiële prikkels voor rood kunnen niet alleen leiden tot verrommeling van het landelijk gebied door bijvoorbeeld woningbouw, maar hebben ook gevolgen voor het financiële draagvlak voor het beheer van het landelijk gebied. Rode ontwikkelingen leveren structurele inkomsten op in de vorm van OZB-inkomsten en een aantrekkelijkere verdeelsleutel van het gemeentefonds. Indien ‘de tuinmannen' van het landelijk gebied onvoldoende middelen hebben voor een goed beheer, moet er een publieke interventie plaatsvinden, anders ligt verrommeling op de loer.

 
Algemeen doel 2020

Op de langere termijn is het doel een structurele herverdeling van middelen, waarin naast prikkels voor rode ontwikkelingen ook prikkels voor groene ontwikkeling en beheer opgenomen zijn. De verwachting is dat dit een langdurig proces zal zijn. Om dit proces te starten, is het noodzakelijk:

• Onderzoek te doen naar de structurele herverdeling van bestaande middelen om de kwaliteit en de publieke toegankelijkheid van het landelijk gebied te borgen.
• De dynamiek van bestaande financieringsstromen bij het Rijk aan te passen, met een lobby om deze aan te passen.

Daarnaast heeft de Tweede Kamer een motie aanvaard om een commissie samen te stellen die verschillende mogelijkheden tot financieringsconstructies voor het landschap gaat onderzoeken. Het onderzoek in de hierboven genoemde actie bestaat uit twee delen: een analysefase en een fase waarin vanuit de metropoolregio voorstellen geformuleerd worden. Voor eind 2008 wordt aan de BKG een aantal scenario's voorgelegd, die ter discussie aan het Rijk aangeboden worden en waarvoor gelobbyd zal worden.

Acties 2008

Formulering van de onderzoeksopdracht door Noord-Holland en Flevoland, bestaande uit:

• Analysefase: Rode prikkels en groene lasten, hoe verhouden die zich tot elkaar? Zichtbaar maken van de achterstand in onderhoud van het landelijk gebied, ter onderbouwing van discussie met het Rijk.
• Stakeholdersbijeenkomsten met als doel gezamenlijke probleemanalyse en eerste aanzet tot oplossingsrichtingen.
• Uitwerking oplossingsrichtingen tot scenario's (eind 2008).

In 2009 wordt gestart met de discussie met het Rijk.

 
Stand van zaken

Dragers voor het Noord/Hollandse landschap
In het kader van de Structuurvisie Noord-Holland is een quick scan uitgevoerd naar dragers voor het Noord-Hollands landschap. In dit document worden zeven voorbeelden genoemd van mogelijke nieuwe dragers voor het landschap. Dit zijn bijvoorbeeld concessieverlening, adopteer een akker, nieuw dijkland etc. Deze initiatieven worden door de provincie nader uitgewerkt.

Beheeronderzoek
De provincie Noord/Holland heeft in samenwerking met de gemeente Amsterdam een onderzoek opgestart naar het beheer in een drietal scheggen. Het onderzoek biedt inzicht in de beheerurgentie, de financiering en de organisatie van het beheer in de gebieden. Daarnaast biedt het onderzoek oplossingsrichtingen en geeft het aan welke stappen ondernomen moeten worden om de oplossingsrichting te implementeren.

Organisatie
Trekkers: gedeputeerde dhr. P. Visser (provincie Noord-Holland), gedeputeerde mw. A. Bliek (provincie Flevoland).

Contact
Mathea Mevissen
Provincie Noord-Holland
Telefoon: 023-5143448