6-1-2010
De negatieve economische ontwikkelingen in 2009 hebben bijgedragen aan de leegstand van kantoorruimte in de regio Amsterdam. Ten opzichte van 2008 is de opname met 40% gedaald. Mede door de oplevering van een aantal nieuwbouwobjecten is het leegstandspercentage fors gestegen tot 15,2% eind 2009 15,2%. Niettemin lijkt de bodem te zijn bereikt. Deskundigen verwachten dat de markt weer gaat aantrekken.
In 2009 werd in totaal 224.059 m2 kantoorruimte opgenomen, waarbij het deelgebied Zuidoost het grootste aandeel heeft, gevolgd door de Zuidas met respectievelijk 50.120 m2 en 40.069 m2. Dit blijkt uit een rapportage van Van Gool Elburg Vastgoedspecialisten. Het aanbod is met 12% gestegen. Een opvallende derde plaats is voor Hoofddorp met een opname van 33.504 m2 kantoorruimte. Grote achterblijvers dit jaar zijn Noord (930 m2) en Buitenveldert waar slechts 1449 m2 kantoorruimte werd opgenomen. In het Centrum van Amsterdam daalde de opname met bijna 72%.
Ook in 2009 kenmerkte Amsterdam zich als verplaatsingsmarkt. In 2008 werd 73% van de opnamen gedaan door gebruikers die kantoorruimte achterlieten binnen de regio; in 2009 is dit cijfer toegenomen tot 79%. Eind 2009 bedroeg het totale aanbod van kantoorruimte 1.415.038 m2. Dit houdt niet alleen een stijging in van bijna 12% ten opzichte van 2008, maar betekent ook het hoogste aanbod ooit (sedert 1984). De grootste relatieve stijging vond plaats in het deelgebied Noord, waar het aanbod kantoorruimte steeg van 2477 naar 18.685 m2, al blijft Noord hiermee het gebied met het laagste aanbod in de gehele regio. Zuidoost kent als enige deelgebied in de regio Amsterdam een daling in het aanbod, namelijk 9% ten opzichte van het jaar 2008. Het enige deelgebied dat aan de 5% leegstandsnorm van een goed functionerende markt voldoet is het Centrum (5,1%). Schiphol/ Schiphol-Rijk kent met 31,4% het hoogste leegstandspercentage van de regio.
Momenteel staat in heel Nederland 13,3 procent van de kantoorruimte leeg, tegen ongeveer 12 procent een jaar eerder. Door de recessie daalde tevens het aantal kantoorbanen met 1,4 procent. Dit leidde tot een afnemende vraag naar kantoorruimte. Deze ontwikkeling leidt ook tot zogenoemde verborgen leegstand. Hiervan is sprake als delen van kantoren wel verhuurd zijn, maar er geen mensen zitten. Bedrijven hebben de ruimte eigenlijk niet nodig, omdat ze hun personeelsbestand hebben ingekrompen. Vastgoedadviesbureau DTZ Zadelhoff schat dat ruim 600.000 vierkante meter, bijna 1,5 procent van alle kantoorruimte, op deze manier leeg staat. Deze verborgen leegstand zal naar verwachting een dempend effect hebben op de kantorenverhuur als de economie weer aantrekt. Bedrijven gaan dan eerst de lege ruimte opvullen, voordat ze gaan nadenken over huur van nieuwe ruimte.
DTZ Zadelhoff is desondanks positief over de nabije toekomst voor de vastgoedmarkt. Na enkele jaren van diepe crisis lijkt de bodem te zijn bereikt. Het vertrouwen onder vastgoedbeleggers en vastgoedfinanciers is de laatste tijd toegenomen. Verder lijken de prijzen te stabiliseren. "Wij ruiken het begin van het eind van de winter", zei directeur Cuno van Steenhoven van DTZ Zadelhoff.
(ANP, 05-01-2010, PropertyNL 06-01-2010)
